Ostatnia wizyta we Włoszech i uczestnictwo w szkoleniu, gdzie wszyscy byli Włochami, zmotywowały mnie do intensywniejszej nauki języka włoskiego. Z pomocą po raz kolejny przyszły AnkiApp i Coffee Break Italian, tą przygodę rozpocząłem — całkiem niedawno — z polecenia i też polecam!

Ale jak to ze mną bywa, zacząłem zadawać sobie pytania — kiedy właściwie najlepiej się uczyć przed czy po wysiłku? Jaki rodzaj aktywności wspiera naukę najbardziej? Od pytań szybko przeszedłem do przeglądu literatury i sprawdzenia, co mówią na ten temat badania. Znalazłem kilka ciekawych eksperymentów, które jasno pokazują, jaki wysiłek i kiedy wykonany wspomaga uczenie się. Tak powstał ten wpis. A że trwa czas matur, to mimo że na co dzień kieruję swoje treści głównie do dorosłych, mam poczucie, że ten materiał może przydać się również młodszym pokoleniom. Zapraszam do krótkiej lektury.

Pod koniec kwietnia wziąłem udział w Elite Camp z Nicolo Colombim i Mauri Alessim w Livigno. Trzy dni na śniegu, hasło przewodnie Raise your limits i grupa narciarzy, którzy już jeżdżą bardzo dobrze — spotkali się, aby wycisnąć ze swojej jazdy jeszcze więcej. Na to szkolenie jechałem z konkretnym celem: zobaczyć, co robią najlepsi. Nie po to, żeby kopiować ich styl, ale żeby zrozumieć, jak myślą, na co zwracają uwagę i co robią inaczej niż ja.

Wracam z kilkoma odpowiedziami. I z nowym celem na lato.

Jakiś czas temu, po jednej z rozmów o uczeniu się dorosłych, podeszła do mnie osoba, której zdanie bardzo cenię. Powiedziała mniej więcej tak: „Szymon, to ciekawe, ale w przypadku uczenia się ruchu jest przecież inaczej." Nie ciągnąłem wtedy tego wątku. Ale to zdanie długo rezonowało w mojej głowie. I im dłużej o nim myślałem, tym bardziej zastanawiałem się: dlaczego jedne neurony miałyby zapamiętywać informacje w jeden sposób, a inne — w zupełnie inny? Czy mózg naprawdę stosuje dwie różne strategie w zależności od tego, czego się uczymy?

Postanowiłem to sprawdzić. I właśnie dlatego powstał ten tekst.

Drugi dzień obozu narciarskiego. Kursant, który poprzedniego dnia robił wyraźne postępy, dziś jakby cofnął się o krok. Ruchy mniej płynne, reakcje wolniejsze, skupienie ucieka. „Chyba za dużo myślę" — mówi. Albo: „Nogi nie słuchają". Pytam, ile spał. Odpowiedź znam zanim ją usłyszę.

Sen nie jest przerwą między treningami. Jest ich częścią — i to częścią, której nie da się skrócić bez konsekwencji. Matthew Walker, profesor neurologii i psychologii na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, poświęcił temu zagadnieniu kilkanaście lat badań i jedną z najważniejszych książek ostatnich lat — Dlaczego śpimy. To, co z niej wynika, powinno zmienić sposób, w jaki myślisz o swoim śnie. Nie jako o odpoczynku. Jako o treningu.